පිළිකා සුවයට, “කටුපිළ”

පිළිකා සුවයට, “කටුපිළ” හොදයි යනු මේ දිනවල බොහෝ සෙයින් කියැවෙයි. මේ ශාකය පිළිකාවලට පමණක් නොව, කැඩුම් බිදුම්වල දී, ගෙඩි, වණ ප්‍රතිකාරවලදී, සර්ප විෂ වෙදකමේදී පිලාවේ රෝගවල දී, රක්ත අර්ශස් රෝගයේ දී අක්මා ආපදාවලදී, අණ්ඩ වෘද්ධියේ දී, ගර්භාෂගත ගෙඩිවල දී, දේශීය පාරම්පරික වෙදවරු ඈත අතීතයේ සිටම “කටුපිළ” යොදාගෙන ඇති බව පැරැණි වට්ටෝරුවලින් පැහැදිලි ය.

කටු පදුරු ලෙස පහතරට හැම පළාතක ම විශේෂයෙන් වියළි ශුෂ්ක ප්‍රදේශවල ඉබේ වැවෙන මෙම ශාකය, අඩි 3 ක්, 4 ක් පමණ උස් වෙයි. හීන් දෙමට ශාකයට බෙහෙවින් සමාන මෙහි ස්වභාවය මෙහි පළව ඇති ඡායරූපයෙන් දැක්වෙයි. කටුපිළ කොළ තද හරිත පැහැයක් ගනී. ඒවා වටකුරු ය. නමින් කටුපිල වුවුද ඒ කටු එතරම් තියුණු නැත. මේ ශාකයේ ලා කොළ පැහැති මල් රාශියක් කළඹක් සේ හට ගනි. ගම්මිරිස් ඇටයකට වඩා තරමක් ලොකු කටුපිළ ගෙඩි පැසුණු විට සුදු පැහැයක් ගනී. එහි බීජ, අබ ඇට තරම් කුඩාය.

කටුපිළ සකුනේ කණ්ටපුංඛා, ස්ලීහාශත්‍රැ, කණ්ටපුංකිකා, කණ්ටාලු, අත්‍යාතුප්ලිහාරී, කාලිකා ආදී නාමයන්ගෙන් හැදින්වෙයි. මෙහි උද්භිද විද්‍යාත්මක නාමය Gymnosporia emarginata HK.F.වේ. ඊට අමතර ව, Fiueggea Leucopyrus willd; Flacourtianivea Moon සහ Securinga leucophrus (willd) Muel ආදී නාම ද යෙදේ.

පිළිකාවට – කටුපිළ ගසේ පංචාගයේ සාරය මී පැණි දමා බීමට දීම ද, පංචාගය ගෙන චූර්ණ කර, පාණ්ඨ ලෙස සකස් කර දවසට තෙවරක් (කෝපිමෙන්) වත්කර බීම ද ඉතා ගුණදායකය. කොළ, දළු ගෙන හීනටි හාලෙන් කැද පිස දීම ද ගුණය. මෙම කොළ ගෙන පරිප්පු සමග වෑංජන පිස කෑම ද, පිළිකා සුවයට ඉවහල් වේ.

බඩවැලේ තුවාලවලට – කටුපිල කොළ, ගස්කරල් සැබෝ කොළ, එක පමණට ගෙන කොටා වණ්ඩුවේ තම්බා මිරිකාගත් යුෂ නිවෙන්නට හැර, මී පැණි ප්‍රතිවාප වශයෙන් යොදා උදේ පානය කිරීමෙන්, බඩවැලේ සෑදෙන තුවාල, ගෙඩි, වණ සහ ලප සුව වේ.
ස්ත්‍රීන්ගේ ගර්භාෂගත ගෙඩි දියවී යාමට ද, කටුපිළ මුල්වල හා පෝටාවැල්වල සාරය අමු කහ ඉස්ම සමග බීමට දෙයි.

කටුපිළ ශාකයේ තිබෙන රසායනික උපාදාන අතර ක්වාසිට්‍රීන්, ඇල්බියුමීන්, මැලියම්, රංජන පදාර්ථ, ක්ලෝරෝෆිල් ආදිය අඩංගු වේ. කටුපිලවල ඖෂධීය ගුණ කර්ම අතින් සලකන විට, රසයෙන් කෂාය රස හා තිත්ත වේ. ලඝු, රුක්ෂ හා තීක්ෂණ ගුණයෙන් යුක්තය. උෂ්ණ වීර්ය හා කටුක විපාක සහිතයි. ප්‍රභාවයෙන් ද කටුක වේ. මේ නිසා කටුපිළ රෝග රාශියකට ගුණ දෙයි.
කටුපිළ කොළ මිටක් හා කංසා කොළ එයින් අඩක් ගෙන චූර්ණ කර, මී කිරි සමග දීමෙන් ලේ යන අර්ශස් සදහා ගුණ වේ.

ඊටම, කටුපිළ මුල්, කංසා සමග අඹරා මෝරුවෙන් බීමට දීම ගුණ යි. අක්මාවේ රෝග නිසා වන ඉදිමුමට, කටුපිළ මුල් චූර්ණය මෝරු සමග දීම ඉතා ගුණදායකය.
ගඩුවලට – කටුපිළ කොළ, වල්ල කොළ, පොතු, බටු කරවිල කොළ, මුරුවා කොළ, මේ හැම කහ ලුණු ලා කොටා මලවා බදිනු. සියල ගඩු සුව වෙයි.

සටහන – වෛද්‍යාචාර්ය ජයසේන දහනායක

Comments

Popular posts from this blog

වාහනයක් මිලදී ගන්නා එක අද කාලේ තරුනයෙකු/ තරුණියක ගේ සිහිනයක්. එහෙනම් මේ කාරනා ටික පොඩ්ඩක් මතකයේ තබා ගන්නා එක ඔබට